ที่ตั้งและอาณาเขต

เทศบาลนครรังสิตมีพื้นที่ครอบคลุมตำบลประชาธิปัตย์ทั้งตำบล จำนวน ๖ หมู่บ้าน มีพื้นที่ทั้งหมดจำนวน ๒๐.๘๐ ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ต่างๆ ดังนี้

หลักเขตที่ ๑ พิกัด ๑,๕๔๗,๘๓๗ M.N. และ ๖๗๒,๙๖๓ M.E. ซึ่งตั้งอยู่ที่จุดที่เส้นแบ่งเขตอำเภอคลองหลวงกับอำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานีตัดกับแนวเขตทางรถไฟสายเหนือฟากตะวันออก ตรงหลักกิโลเมตร ที่ ๓๐.๘๐๐

ด้านเหนือ ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองคลองหลวงและเขตองค์การบริหารส่วนตำบลคลองสาม อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี

จากหลักเขตที่ ๑ เป็นเส้นเลียบตามแนวเส้นแบ่งเขตอำเภอคลองหลวงกับอำเภอธัญบุรี จังหวัด ปทุมธานี ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ ถนนพหลโยธิน ถึงหลักเขตที่ ๒ พิกัด ๑,๕๔๙,๓๙๗ M.N. และ ๖๗๙,๗๑๓ M.E. ซึ่งตั้งอยู่ที่จุดที่เส้นแบ่งเขตอำเภอคลองหลวงกับอำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ตัดกับแนวเส้นแบ่งเขตตำบลประชาธิปัตย์กับตำบลบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี

ด้านตะวันออก ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี

จากหลักเขตที่ ๒ เป็นเส้นเลียบตามแนวเส้นแบ่งเขตตำบลประชาธิปัตย์กับตำบลบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ไปทางทิศใต้ ผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๓๐๕ รังสิต นครนายก ถึงหลักเขตที่ ๓ พิกัด ๑,๕๔๖,๐๖๐ M.N. และ ๖๗๙,๖๑๑ M.E. ซึ่งตั้งอยู่ที่จุดที่เส้นแบ่งเขตตำบลประชาธิปัตย์กับตำบลบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ตัดกับแนวเส้นแบ่งเขตอำเภอธัญบุรีกับอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี

ด้านใต้ ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองคูคตและเขตเทศบาลเมืองลำสามแก้ว อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี

จากหลักเขตที่ ๓ เป็นเส้นเลียบตามแนวเส้นแบ่งเขตอำเภอธัญบุรีกับอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑ ถนนพหลโยธิน ถึงหลักเขตที่ ๔ พิกัด ๑,๕๔๔,๕๔๖ M.N. และ ๖๗๓,๓๘๒ M.E. ซึ่งตั้งอยู่ที่จุดที่เส้นแบ่งเขตอำเภอธัญบุรีกับอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี ตัดกับแนวเขตทางรถไฟสายเหนือฟากตะวันออกตรงหลักกิโลเมตรที่ ๒๗.๖๐๐

ด้านตะวันตก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลหลักหกและเขตเทศบาลตำบลบางพูน อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี

จากหลักเขตที่ ๔ เป็นเส้นเลียบตามแนวทางรถไฟสายเหนือฟากตะวันออกไปทางทิศเหนือ จนบรรจบกับหลักเขตที่ ๑

เขตติดต่อของจังหวัด

จังหวัดปทุมธานีมีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงดังนี้คือ

ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบางไทร อำเภอบางปะอินและอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อำเภอหนองแค และอำเภอวิหารแดง จังหวัดสระบุรี

ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก และอำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา

ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลาดบัวหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม และอำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี

ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบางบัวทอง อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรีและเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร

ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพทั่วไปในเขตเทศบาลเป็นที่ราบลุ่ม มีคลองรังสิตประยูรศักดิ์ผ่านกลางแบ่งเขตพื้นที่ออก เป็น ๒ ส่วน ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำริให้ขุด ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๔๓๓ โดยขุดแยกจากแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมืองปทุมธานี ไปจนถึงเขตอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ความยาวโดยประมาณ ๓๘.๔ กิโลเมตร มีคลองซอย ๑๔ คลอง อยู่ในเขตเทศบาลนครรังสิต จำนวน ๓ คลองซอย ใช้สำหรับส่งน้ำเพื่อประโยชน์ทางกสิกรรมและคมนาคมขนส่ง

ลักษณะภูมิอากาศ

มีสภาพภูมิอากาศเหมือนกับจังหวัดทั่วไปในภาคกลาง แบ่งเป็น ๓ ฤดู ได้แก่ ฤดูร้อน ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน ฤดูฝนตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม และฤดูหนาวตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงมกราคม

ลักษณะทางโครงสร้างพื้นฐาน

การคมนาคม ประชาชนส่วนใหญ่ใช้ถนนเป็นเส้นทางคมนาคม สภาพถนนส่วนใหญ่ยังต้องปรับปรุง แก้ไข สำหรับ เส้นทางคมนาคมที่สำคัญรองลงมาคือ ทางน้ำ ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญมากทางหนึ่งในอดีต แต่ในปัจจุบันได้ลดความสำคัญลง เนื่องจากความสะดวกและความคล่องตัวในการคมนาคมขนส่งทางบกมีมากขึ้น แต่อย่างไรก็ตามในปัจจุบันยังมีการคมนาคมขนส่งทางน้ำติดต่อภายในเขตเทศบาลและพื้นที่ใกล้เคียง โดยมีเส้นทางคือ คลอง ๑-๓ และคลองรังสิตประยูรศักดิ์

ถนนสาธารณะ ถนนสาธารณะที่อยู่ในความรับผิดชอบของเทศบาลนครรังสิตมีทั้งหมด ๑๗๑ สาย ความยาวรวม ๑๐๔,๙๘๒ เมตร ยกฐานะเป็นทางหลวงท้องถิ่น ที่อยู่ในความรับผิดชอบของเทศบาลนครรังสิตมีทั้งหมด ๑๒๔ สาย ความยาวรวม ๗๗,๒๑๔ เมตร

สะพานข้ามคลอง มีจำนวนทั้งหมด ๒๔ แห่ง ได้แก่

(๑) สะพานข้ามคลองรังสิตประยูรศักดิ์ ตั้งแต่ศาลเจ้าไต่ฮงกงถึงคลองระบายน้ำที่สาม

– สะพานปูน จำนวน ๑๗ สะพาน

(๒) สะพานข้ามคลองซอยตั้งแต่คลองระบายน้ำที่หนึ่งถึงคลองระบายน้ำที่สาม แบ่งเป็นดังนี้

– สะพานปูน จำนวน ๔ สะพาน

– สะพานไม้ จำนวน ๓ สะพาน

สะพานลอยคนข้าม มีจำนวนทั้งหมด ๑๘ แห่ง ได้แก่

(๑) ถนนพหลโยธินตั้งแต่หน้าโรงเรียนธัญบุรีถึงหน้าห้างสรรพสินค้าเทสโก้โลตัส

สาขารังสิต จำนวน ๖ สะพาน

(๒) ถนนรังสิต-นครนายก คลองระบายน้ำที่หนึ่งถึงคลองระบายน้ำที่สาม

จำนวน ๑๐ สะพาน

(๓) ถนนรังสิต-ปทุมธานี บริเวณหน้าหมู่บ้านรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ จำนวน ๒ สะพาน

โทรศัพท์ ปัจจุบันมีการให้บริการอย่างค่อนข้างทั่วถึงในเขตเทศบาล ซึ่งการติดต่อขอใช้บริการโทรศัพท์ในเขตเทศบาลสามารถติดต่อได้ที่บริษัททีโอทีจำกัด(มหาชน) และจากบริษัทเทเลคอมเอเชียคอร์ปอร์เรชั่น จำกัด (มหาชน)

การประปา ในเขตเทศบาลมีการให้บริการน้ำประปาโดย สำนักงานการประปาส่วนภูมิภาคสาขารังสิต(ชั้นพิเศษ) ซึ่งตั้งอยู่เลขที่ ๗๒ ซอยรังสิต – ปทุมธานี ๘ ตำบลประชาธิปัตย์ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี และการประปาส่วนภูมิภาคสาขาคลองหลวง ซึ่งตั้งอยู่เลขที่ ๗๔ ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๘ ตำบลประชาธิปัตย์ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี

การไฟฟ้า หน่วยงานซึ่งให้บริการไฟฟ้าให้แก่ประชาชนในเขตเทศบาลนครรังสิตมี ๒ หน่วยงาน คือ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอธัญบุรี ตั้งอยู่เลขที่ ๔๑/๕ หมู่ ๒ ถนนรังสิต-นครนายก ตำบลบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาครังสิต ตั้งอยู่เลขที่ ๖๐ หมู่ ๖ ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี

ลักษณะทางด้านทรัพยากรธรรมชาติ

ทรัพยากรธรรมชาติ

ทรัพยากรดิน เทศบาลนครรังสิต มีพื้นที่ ๒๐.๘๐ ตารางกิโลเมตร สภาพโดยทั่วไปเป็นที่ราบลุ่ม สภาพพื้นที่เหมาะแก่การเพาะปลูก หรืออาชีพด้านเกษตรกรรม ซึ่งปัจจุบันได้ลดความสำคัญลงไปมาก ทั้งนี้เนื่องจากเทศบาลมีพื้นที่ติดต่อกับกรุงเทพมหานคร ความเจริญเติบโตจึงแผ่ขยายเข้ามายังพื้นที่เขตเทศบาล อย่างรวดเร็ว ทำให้มีการขยายตัวของธุรกิจหมู่บ้านจัดสรร กิจการค้า การบริการ พาณิชยกรรมและธุรกิจโรงงานอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง

ทรัพยากรน้ำ มีคลองรังสิตประยูรศักดิ์เป็นคลองชุดผ่านกลางในเขตพื้นที่เทศบาลออกเป็น ๒ ส่วน ซี่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริให้ขุด ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๔๓๓ โดยขุดแยกจากแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมืองปทุมธานี ไปจนถึงเขตอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ความยาวโดยประมาณ ๓๘.๔ กิโลเมตร มีคลองซอย ๑๔ คลอง อยู่ในเขตเทศบาลนครรังสิต ๓ คลอง ใช้สำหรับส่งน้ำเพื่อประโยชน์ทางกสิกรรมและคมนาคมขนส่ง แต่ในปัจจุบันมีการใช้น้ำเพื่อกสิกรรมน้อยมาก และเริ่มหันกลับมาพัฒนาคลองเพื่อใช้ในการคมนาคมขนส่งทางเรืออีกครั้ง ยังอยู่ในช่วงการปรับปรุง นอกจากนี้ยังมีประชาชนบางส่วนที่อาศัยอยู่บริเวณริมคลองรังสิตฯ ใช้น้ำในคลองเพื่อการอุปโภคในชีวิตประจำวัน

สิ่งแวดล้อม เนื่องจากพื้นที่ของเทศบาลอยู่ในเขตปริมณฑล มีการขยายตัวทางด้านเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และภาคบริการ ทดแทนภาคเกษตรกรรมอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดปัญหาสภาพแวดล้อมต่างๆ เช่น ปัญหาน้ำเน่าเสีย ปัญหาขยะมูลฝอย ปัญหามลพิษทางอากาศและเสียง ซึ่งทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชนในพื้นที่ต้องร่วมมือกันแก้ไข

ในเขตเทศบาลนครรังสิตมีการปรับปรุงสภาพแวดล้อมเพื่อให้ประชาชนมีสถานที่ในการออกกำลังกายและพักผ่อนหยอนใจ จำนวนทั้งหมด ๑๙ แห่ง ดังนี้

(๑) สนามกีฬา ในเขตเทศบาลนครรังสิต มีจำนวน ๘ แห่ง ได้แก่

  • สนามกีฬา ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๔ ซอย ๑๑
  • สนามฟุตบอล ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๒ ซอย ๘
  • สนามฟุตซอล ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๔ ซอย ๑๖
  • สนามกีฬา ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๔ ซอย ๑๖
  • สนาม กีฬา ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๔ ซอย ๑๒
  • สนามออกกำลังกายหมู่บ้านธารารินทร์
  • สนามฟุตซอลหมู่บ้านเปรมปรีดิ์
  • สนามโรงเรียนประชาธิปัตย์

(๒) สวนสาธารณะในเขตเทศบาลนครรังสิต มีจำนวน ๑๐ แห่ง ได้แก่

  • สวนสาธารณะภายในหมู่บ้านรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๒ ซอย ๘
  • สวนสาธารณะภายในหมู่บ้านรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๔ ซอย ๑๑
  • สวนสาธารณะภายในหมู่บ้านรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๔ ซอย ๑๒
  • สวนสาธารณะภายในหมู่บ้านรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๔ ซอย ๑๖
  • สวนสาธารณะภายในหมู่บ้านรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๑๐ ซอย ๑๐
  • สวนสาธารณะภายในหมู่บ้านเปรมปรีดิ์ จำนวน ๓ จุด
  • สวนสาธารณะบริเวณศาลเจ้าไต่ฮงกง
  • สวนสาธารณะบริเวณ ซอยรังสิต-ปทุมธานี ๘ (ซอยประปาพัสดุช่างเก่า)
  • สวนสาธารณะบริเวณริมคลอง ตั้งแต่คลอง ๑ – คลอง ๓
  • สวนสาธารณะบริเวณริมคลอง ซอยที่ ๓

ที่มา : งานสวนสาธารณะ ฝ่ายสาธารณูปโภค สำนักการช่าง (ข้อมูล ณ เดือนมีนาคม ๒๕๕๙)

ด้านเศรษฐกิจและสังคม

ด้านสาธารณสุขและการอนามัย

ด้านศาสนาและการศึกษา

ด้านชุมชน